در صنعت نفت و گاز، مدیریت داراییهای فیزیکی نقشی کلیدی در حفظ سودآوری دارد. یکی از بزرگترین گلوگاهها در بخش نگهداری و تعمیرات (Maintenance)، خرابی بردهای الکترونیکی در سیستمهای کنترلی و اجرایی است. رویکردِ متداولِ «جایگزینی قطعه»، نه تنها هزینههای مستقیم خرید را افزایش میدهد، بلکه با چالشهای لجستیکی و زمان تحویل طولانی نیز همراه است. در این گزارش، به بررسی چگونگی تغییر این پارادایم توسط تیم مهندسی «کوبورد» در یکی از پروژههای اخیر در مجتمع پارس جنوبی میپردازیم.
صورت مسئله: بنبست در تعویض، فرصتی برای تعمیر
در بررسی میدانی تیم فنی کوبورد بر روی دستگاههای اجراییِ دچار نقص فنی در پارس جنوبی، مشخص شد که چالش اصلی نه در طراحی دستگاه، بلکه در فرسودگی بردهای کنترلی است. در مدلهای سنتی، هرگونه آسیب به این بردها به معنای «پایان عمر دستگاه» یا «نیاز به خرید قطعه نو» تلقی میشد. اما با توجه به حساسیت عملیاتی و لزوم کاهش هزینههای ارزی، نیاز به راهکاری متفاوت احساس میشد.
کارفرما: شرکت ملی گاز پارس جنوبی
منطقه اجرا:بندر عسلویه
دوره اجرا: 1400/08/20
اهداف پروژه
از مهندسی معکوس تا بازسازی دقیق
تیم تخصصی کوبورد با بهکارگیری متدولوژی پیشرفته در عیبیابی، فرآیندی جامع را برای احیای تجهیزات اجرایی طراحی کرد:
- آنالیز ریشهای (Root Cause Analysis): بررسی اینکه چرا و در چه شرایطی بردها دچار نقص شدهاند تا از تکرار مجدد خطا جلوگیری شود.
- بازسازی بدون تعویض (Component-Level Repair): شناسایی قطعات معیوبِ SMD و ICهای خاص و جایگزینی آنها با قطعات استاندارد، بدون اینکه نیاز به تعویض کل برد باشد. این روش دقتِ جراحیگونه میطلبد و از اتلاف سرمایههای سازمان جلوگیری میکند.
- تست در شرایط پرفشار: پس از تعمیر، بردها تحت تستهای عملیاتی قرار گرفتند تا اطمینان حاصل شود که در شرایط محیطی سخت (دما، ارتعاش و نوسانات ولتاژ) در سایتهای پارس جنوبی، عملکردی پایدار خواهند داشت.
دستاوردها و نتایج
در قلب تپنده اقتصاد ایران، مجتمع گاز پارس جنوبی، پایداری عملیاتی تنها یک هدف نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی است. در محیطهای صنعتی با این ابعاد و پیچیدگی، خرابی بردهای الکترونیکی میتواند منجر به توقفهای طولانی و هزینههای گزاف ناشی از جایگزینی قطعات شود. کوبورد (Kobord) مفتخر است که با ارائه راهکارهای مهندسی دقیق، گامی مؤثر در جهت بهینهسازی هزینهها و استمرار تولید در این مجموعه بزرگ برداشته است.
چالش؛ تداوم تولید در شرایط تحریم و کمبود قطعات
در پروژه اخیر ما در پارس جنوبی، تعدادی از دستگاههای اجرایی حساس به دلیل نقص در سیستمهای کنترل الکترونیکی از مدار خارج شده بودند. تأمین قطعات یدکی این دستگاهها با توجه به محدودیتهای موجود، چالشی جدی برای بخش فنی سازمان محسوب میشد که در صورت انتخاب مسیر سنتیِ تعویض قطعات، علاوه بر هزینههای نجومی، زمان زیادی را نیز از تیمهای عملیاتی سلب میکرد.